محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )
45
قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )
هواى مغرب و اكناف او قريب است باعتدال ليكن مجاور جبال و بحار پس بهدرستى كه كوه ( هرگاه كه باشد ) در طرف جنوب باشد هواى شهر سردتر و چون باشد در جانب شمال باشد هواى آن شهر گرم و تر ( هرگاه باشد ) دريا در ناحيه جنوب باشد هواى شهر گرمتر و چون باشد در طرف شمال باشد سرد و تر ليكن زمين پس بهدرستى كه سنگلاخ بسيار خشك است و خاكى از رطب است قسم دويم در خوردنى و نوشيدنى بدان بهدرستى كه هرچه سواى آب از اشيا وارد مىگردد بر بدن و جارى مىشود در ميان آن هر دو فعل انفعال منقسم مىشود جانب غذاى مطلق و دواى معتدل و به طرف غذاء دوائى و دواى مطلق و دواى سمى و سم مطلق ليكن - [ خوردنى ] غذاى مطلق پس وى آنست كه متغير مىشود از بدن و متغير نمىكند آن را